شما اینجا هستید

صنایع دستی فلزی

شکل دهی و تزیین فلزات برای ساخت اشیای تزئینی و کاربردی به وسیله ابزار و روش های متفاوت به صورت حجمی و مسطح را هنر فلزکاری می گویند.
تنوع آثار و اشیای فلزی سنتی ناشی از عوامل سه گانه تشکیل دهنده صنایع دستی، یعنی نوع کاربرد ، شکل ظاهری و روش ساخت آنهاست.

ساخت و تزیین دو مرحله اصلی از تولید آثار هنری فلزی است که گاه در امتداد یکدیگر و گاهی نیز به صورت ترکیبی به کار گرفته می‌شوند:
ساخت و شکل دهی اشیاء و ظروف فلزی به سه روش کوبشی، ریختگی و سازو بست انجام می شوند. روش کوبشی شامل چکش کاری (دواتگری)، ورق کاری و پرس و خم کاری است. روش ریختگی همان قالبی است و ملیله سازی، قفل سازی، چاقو و یراق آلات سازی نیز که در مناطق شهری و روستایی تولید میشود از انواه ساز و بست به شمار می روند.
تزیین که در بیشتر موارد پس از ساخت و شکل دهی انجام می شود، شامل مشبک کاری، حکاکی، قلم زنی و کوفتگری است. گاهی روش های مختلف ساخت و تزیین در برخی از آثار هنری فلزی مانند علم و زیورآلات به کار میرود.

به طور کل هنرهای مرتبط با فلز از نظر نوع عبارت است از : دواتگری، حکاکی، انواع قلمزنی، ملیله کاری، میناکاری، طلاکوبی روی فولاد، فیروزه کوبی، مس کوبی، نقره کوبی، قفل سازی، ساخت اسلحه های سرد، ساخت اسلحه های گرم، زیورآلات و زینت آلات فلزی و ضریح سازی.

از نظر هدف و کاربرد هم می توان گفت که تغییرات چشمگیر شیوه های زندگی از گذشته نسبت به حال، هدف تولید و چگونگی استفاده از آثار هنری فلزی را تغییر داده است، لکن به طور کلی و در شرایط کنونی فرهنگی و اجتماعی جامعه، این رشته صنایع دستی را میتوان به سه گروه تقسیم کرد:

  1. اشیا و ظروف فلزی کاربردی، مانند براق آلات اسب، ادوات فلزی و ...
  2. اشیا و ظروف فلزی تزیینی، مانند تابلوهای قلم زنی، زیورآلات و ...
  3. اشیا و ظروف فلزی کاربردی-تزیینی، مانند ظروف ملیله، قندیل های مشبک و ...

در ادامه مقالات مربوط به صنایع دستی فلزی را میتوانید مطالعه بفرمایید :